Portugal

3 en 8 oktober - wachten in Lissabon
23 oktober - Weer op de kant
31 oktober - Weer drijven en oversteken

 

 

(Wouter) Donderdag 24 september vertrekken we uit Baiona. Op de motor eerst tegen de wind in en pas op zee kunnen we naar het zuiden zeilen. In het begin moeten we scherp aan de wind zeilen met de genua. Het grootzeil willen we niet uit de huik halen en hijsen, want we weten dat de wind naar het noorden zal draaien. Dan hebben we harde wind recht van achteren tot aan Lissabon. En de wind ging draaien en ook werd ook erg sterk.
Het plan was om in 1 ruk door te zeilen naar Lissabon voor een werf die ons roer probleeem wel zelf kon oplossen. Desnoods in de Algarve. Saskia had al een vraag gesteld in de Facebook Zeilen vertrekkers groep naar jachtwerfen in Portugal.
We stuurden alles op de windvaan. Een van de lijntjes voor een blokje waar een stuurlijn door ging erg kraken. Dat lijntje komt uit de leuning van de kuip. Midden in de nacht was het plotseling heel erg stil in de kuip. Het lijntje was gebroken. Dus verder op de stuurautomaat Jammer want met de hoge golven van achteren en de harde wind moet de sturautomaat hard werken, en dat kost veel stroom. Later in de nacht naar vrijdag begon bb-roer ineens heel erg luidruchtig te kraken bij elke stuur beweging. Het leek in het begin wel of iets zou gaan afbreken. En zo luid dat je er niet van kon slapen. Tijdens Saskia haar wacht waren er ook slecht zichtbare en natuurlijk zonder AIS varende vissersboten die in de weg voor ons aan het vissen waren.
Tijdens mijn wacht ging ik proberen dat gekraak en gepiep te stoppen. Met een zaklamp, een bus WD40 en een bus Teflon dook ik naar bb-roeras. Ondersteboven op een heel erg slingerende voor de wind zeilende Schorpioen is best vermoeiend. Af en toe goed naar buiten kijken en op het navigatiescherm naar AIS contacten zoeken.
Ik zag een wit lampje schuin voor ons. Door de verrekijker leek het op een zeiljacht, ver weg. Ik duik weer in de bakskist. Als ik weer kijk zie ik dat naast het witte licht, ook een groen een rode kleur zitten. Op het navigatiescherm zie ik dat het een vrachtschip is. Omdat wij door de golven heel erg slingeren is het berekenen van de CPA ( dichtste naderings punt) erg moeilijk. Wel vreemd dat zo'n schip onze AIS niet ziet. Ik zie dat hij nog steeds recht op ons afkomt, dat wordt botsen. Ik stuur van hem af om hem achterlangs te passeren. Dan hoef ik ook niet eerst te gijpen. Ik duik naar binnen en doe Sea-Me aan. ( De actieve radar reflector ) Dat laatste heeft kennelijk een alarm bij hem doen afgaan, want ik heb nog nooit zo'n snelle koers verandering gezien op zee van een vrachtschip. De containerboot zie ik niet alleen vlak langs ons naar het noorden varen, ik voel zelfs het gedreun van zijn dieselmotor. Zijn dieselmotor is even iets luider dan het gekraak van ons roer.
Ik vervang het gebroken kraaklijntje door een rekloos dynemalijntje. We kunnen weer "geruisloos" op de windvaan zeilen. Die stuurt ook veel rustiger, dus hebben we minder gekraak van bb-roer.

De wind zou nog harder gaan waaien, in de nacht naar vrijdag, 25 Kts met uitschieters naar de 30 Kts. Dat vonden we niet prettig met een krakend bb-roer. We zouden ook nog eens weer in het donker aan komen in Cascais. Saskia haat in het donker ergens aan te komen. Dus sturen we eind van de middag de haven van Peniche in.
We willen niet aan de steiger in de jachthaven liggen met de harde wind, ook omdat de deinng de haven in kwam. We ankeren in de haven met de achterzijde vlak tegen de zuidpier. Nu we toch een overdreven groot anker hebben, moet dat te doen zijn. Wel spannend. Het ankeralarm was niet nodig. We zouden niet krabben en als dat zou gebeuren was de zuidpier op 5m afstand sneller dan het ankeralarm van de GPS. We hadden amper geslapen met dat pieproer, dus toch heerlijk geslapen.

Zaterdag werd een mooie zeildag. De wind was iets afgenomen, de zon scheen heerlijk en het werd steeds warmer. Een grote groep dolfijnen bleef heel lang bij ons. Wij waren de enige op zee richting Cascais. Ondertussen hadden we veel reacties ontvangen op Facebook en besloten naar Tagus Yacht Center te gaan voor ons roer probleem.

 

 

Na een zondagse ochtend wandeling door Cascais zijn we de Taag opgezeild. We konden vlak langs de kades van Lissabon zeilen en staken de rivier over naar Seixal. Bij Seixal waren alle moorings bezet dus voeren we rustig tegen de ebstroom de rivier op. Op het eind zagen we een zeilboten ten anker liggen. De laatste was een Nederlands jacht die volgens de kaart naast een splitsing van de rivier lag. Ik vroeg of we nog naast hun konden ankeren. De diepte liep ondertussen plotseling snel terug tijdens mijn vraag, dus dat werd snel ankeren. Nadat we achter ons anker lagen bleek dat we met onze roeren net boven de ondiepte zaten. Het anker lag in de geul, en wij er net naast. Te laat, we zaten al vast. Met de kiel geheel omhoog werd het wachten op de vloed. We konden na 10 uur s'avonds uur herankeren.
De volgende dag met de vloed bleek dat de geul naar de werf nog dieper te zijn en konden we voor de werf ankeren. De kaart van ons had geen diepte informatie over dat stukje rivier. De werf eigenaren zagen ons al komen met de bijboot. Helaas konden zij ons pas rond 12 oktober helpen. De werf was vol, alles steunen waren bezet. Dat komt ook door twijfelaars die normnaal op het water zijn met hun boot, maar de Corona sinds maart aan het twijfelen zijn wel of niet het water in. Bang het risico te lopen door een Corona maatregel niet van hun boot af te mogen of met het vliegtuig Portugal niet kunnen verlaten naar hun thuisland. Het gaat om niet-Portugese zeilers.
Een andere werf in Lissabon heeft het ook druk. We kunnen direct de kant op maar dan kon een techneut pas na 10 tot 15 dagen later beginnen aan de klus. Ook hun zusterwerf in Lagos heeft het druk door Corona. En om met krakende, piepende, bonkende roeren nog verder te zeilen willen we niet. Dus, dan maar wachten in Lissabon .

 

 

 

We fietsen een dag met de wind mee langs de Taag naar het oude Expo terrein. Dan ook een dag tegen de wind in tot aan de werf die ons ook wilde helpen. Toch even kijken hoe het er daar uit ziet. Vanuit de jachthaven lopen we vaak eerst een rondje door de wijk op weg naar de supermarkt. Het zijn mooie oude wijken, maar om daar opgesloten te zitten, zonder balkon, voor dat corona gedoe? Nee, dan hebben we in Nederland echt niets te klagen.
Maandag 5 oktober was het een nationale feestdag. Op 5 oktober 1910 werd Portugal een republiek. En het was ook de laatste etappe van de Tour de Portugal, Volta a Portugal, in de straten van centrum Lissabon.
Met een dagkaart zijn we een hele dag met de tram op pad geweest. Natuurlijk weer met tram 28, van het begin tot het eind. Een van de bestuurders maakte er een mooie show van. Brutale auto's die hem wilde afsnijden, even klem rijden. Vlak langs geparkeerde auto's en bromfietscourriers rijden, en natuurlijk met een handgebaar duidelijk maken dat hij dat niet normaal vond. De eindhalte aan de west kant was bij een grote begraafplaats. Begraafplaatsen bezoeken vinden we altijd interresant. Terwijl wij op dat moment in warm Lissabon zijn, kijken Saskia haar ouders in regenachtig Nederland naar een aflevering van Rail Away over Lissabon.
We waren al eerder bij de Ikea geweest voor het kopen van weer een topmatras. Met de topmatras liggen wij klem in de slingerkooi, hopen we weer. Dat lukte ook bij de andere 2 topmatrassen, die thuis liggen. Bij de naast gelegen Decathlon hebben we handige spullen gekocht voor onderweg.
De enige dag waarbij we wakker werden gemaakt door de wekker was voor het bezoeken van het fort en het kasteel bij Sintra. Daar werden wij ontvangen door een grote groep van Tuktuk bestuurders en gids tegelijkertijd. Nee, wij gingen lopend naar boven. Onze klim naar boven ging eerst door een erg mooi onderhouden park en daarna door het bos naar het oude fort. Vanaf het fort zag je op de andere berg het kasteel. Met daar tussen het dal waar we door heen gingen lopen. Een van de zeer weinige voordelen van het corona gedoe is dat er weinig toeristen zijn in Portugal, het is erg rustig in Lissabon en ook hier in Sintra. Arme toeristen industrie.
Toen wij van Peniche naar Cascais zeilden zag ik door de verrekijker het kasteel mooi gekleurd op de berg liggen. Vanaf het kasteel zie ik 2 witte stippen in zee. Op de app van marinetraffic zie ik dat het de Blue Beryl en de Marelief zijn. Dat vonden zij ook leuk.
Nadat we een handwas hebben gedaan en alles hing te drogen, zijn we maar beiden naar de kapper gegaan. Dat moest echt gebeuren sinds ons vertrek. Met hand gebaren en met hulp van Google vertaal werd alles duidelijk vor de kapster.

 

 

23 oktober - Weer op de kant

 

 

(Wouter) Vrijdag zeilen we vanuit de jachthaven Alcantara langs het grote plein van Lissabon. Even stoer doen. We zeilen verder en ankeren weer bij Seixal. Zaterdag varen we met de bijboot naar de Tagus jachtwerf. We bekijken de werf en doen boodschappen bij de Lidl in Amora. Op de terugweg gaat de bb-motor sputteren. Met heel veel herstarten en het bespelen van de choke lukt het ons vlak bij de Schorpioen te komen. Op eens doet de bb-motor helemaal niets meer. Snel pakken we de riemen voor het laatste stukje. Dan is 50m best een grote afstand en spannend met stroom en wind tegen.
Maandag varen we met de Schorpioen naar de werf en meren naast een kleine vissersboot. De kraan werd al naar de kant gereden. Maar die was niet voor ons. Er werd een boot gekeurd. Op kantoor vraagt Sergio wat we komen doen, wij staan niet in zijn agenda en dus ook niet op het whitebord met geplande activiteiten. Dan geeft hij maar Fernando de schuld, die had onze afspraak in zijn agenda geschreven. Biede heren, een zus en een echtgenote beheren deze werf. Het werd dinsdag de 13de uit het water. Ook komt de technische man langs in het kantoor. Die vertelt dat hij voorlopig niet beschikbaar is ivm een pijnlijke rug. Sergio schiet in de stress, maar ontspant als ik hem vertel dat wij het meeste zelf kunnen doen aan de roeren.
Ondertussen was het hard gaan waaien en wij lagen lagerwal voor de kraan. De vissersboot moet nog even tussen ons uit geduwd worden, want die moet de kant op. Dat ging helaas niet zonder een paar krassen in onze mooie gele rand. Toen kwam ook nog een Frans staal zeiljacht met hoogwater aan, die moest ook de kant op. Ondanks Portugese, Franse, en Engelse aanwijzingen en tips ging dat niet zonder onze duw hulp, om de Schorpioen te beschermen voor meer schade. Wij konden daar niet weg door de harde dwarswind. Het is maar goed dat de Schorpioen kan droogvallen, want er bleef maar een heel dun laagje water over met laagwater. De roeren zaten vast in de modder.

De eerste nacht op de kant heb ik niet goed kunnen slapen. Wat een herrie van een paar lijnen die tegen hun mast klapperen. Staand op een pallet werd ik door Sergio met een heftruk op een jacht gezet. 5 andere jachten heb ik met een ladder kunnen bereiken. En allemaal ging het om de grootzeilval. Wat een stilte nu op de werf, heerlijk slapen.

SB -roer hebben wij met een hydraulische krik er uit moeten drukken. 2016 in Brest werd het roer er in gedrukt door het gewicht van de Schorpioen, terwijl zij in de kraan hing. En dit was het roer dat rammelde door speling in 1 van de 3 lagers.
BB-roer waarvan wij de lagers zelf hadden vervangen in juni en in Vigo, ging er makkelijk uit. En dat was het roer dat zo zwaar stuurde, piepend op het laatst.
Daar waar de lagers zitten is het aluminium van de roeras wat versleten. Ongeveer 0,2 mm. Daarom moeten we de lagers met kracht over de originele omtrek schuiven.
Na alles te hebben gemeten ben ik vrijdag naar een metaalbewerkingsbedrijf gefietst om de nieuwe lagers te bestellen. Maandag zou niet lukken, wel woensdag.


Saskia heeft de binnenzijde van het kuiphuis geverfd. Daar zat nog verf op van 2012, toen we op Horta lagen van ons 2de rondje. Die verf was al een paar jaar aan het afbrokkelen. Dat gaat deze nieuwe giga stinkende industrieverf niet doen de komende jaren.

We hebben wel mazzel dat we dicht bij het kantoor met de douches en de wc liggen. Goed wifi sigaal natuurlijk. Toch moeten we bv calculerend thee drinken 's avonds. Niet te weinig ivm uitdrogen, en weer niet te veel om dat je dan de boot moet afklimmen in de nacht.

Ondanks dat we op de kant staan houden we het weer op de oceaan in de gaten. Het enige voordeel van nu op de kant staan is dat er geen weer en wind is om Portugal te verlaten. Een paar korte heftige depressies brengen harde zuidelijke wind met veel regen. Het voordeel daar weer van is, is dat het s'nachts niet meer zo koud is.
Via Windy en Windfinder houden we de windmetingen in de gaten. Het gaat van niets ineens naar meer dan 40 Kts = windkracht 9. De harde wind gaat via de Selvagens naar de zuidpunt van Portugal en gaat langs de kust richting Sines en eindigt bij Setubal. Daar lost hij dan ineens op en bestaat de depressie niet meer. Wel vreemd want dat is hemelsbreed op 12 mijl afstand van ons.
Afgelopen week was het 's ochtends 11 graden in de boot met wind uit het noorden en soms uit het oosten. Ben ik blij dat de kachel het nog doet. Na de diepressies is het volgens de voorspellingen nog steeds geen wind op de oceaan om over te steken naar de Canarische eilanden. Zelfs niet om naar de Algarve te gaan.
We kunnen ons al aardig inhouden en er ontspannen mee omgaan dat we hier nog steeds zijn.

De werf ligt aan de klein soort miniwadden. Naast de werf zagen wij Flamingo's en Lepelaars naar eten zoeken bij de waterkant. Bij vloed zie je niet wat er bij eb slechts overblijft. Een smalle geul en hoog gelegen modderbanken. Op deze modderbanken zijn mensen op zoek naar slakken en ?? Zelfs in wetsuites staan ze tot aan hun schouders in het water te zoeken met speciale bodemschrapers.
Verder staan er nog loodsen van oude scheepswerfen waar nu jachten worden gestald.
Nederland had zijn windmolens vroeger voor het zagen op de scheepswerfen, hier hadden ze getijden zaagmolens. Verder een groot terrein van het drinkwaterbedrijf Lissabon uit 1923.
Zondag maakten we een fietstocht om dit alles heen, naar de noordzijde van dit gebied, tot aan de nauwe ingang van dit waddengebiedje aan de overzijde van Seixal. Met aan de andere kant zicht op de Taag en Lissabon in de verte.

De beroeps vissersboot die naast ons had gelegen, die van de krassen, moest gekeurd worden. Daarbij hoort ook een verplicht rondje varen. Dus die moest weer het water in en kon na het verplicht rondje varen weer op de kant. Een ander plezierbootje werd afgekeurd omdat het schakelen met de bb-motor niet goed werkte. Een keuring en een herkeuring kosten elk 120€. De keurmeesters waren nog niet weg of een zware pickup van de vissersfamilie kwam aan gereden. Binnen 10 minuten was nog een BB-motor van 140Pk gemonteerd. Fernando van de werf legde uit dat de vaarbelasting begint bij 50Pk en is gekoppeld van het aantal PK's van de boot. Vandaar dat hier in de omgeving zoveel zeiljachten varen onder Belgische vlag.

 

 

Woensdag de 21ste krijg ik bericht van het metaalbewerkingsbedrijf dat de 4 Delrin lagers en 2 schijfjes klaar zijn, voor maar 140€. Ik fiets er gelijk naar toe. Terug op de boot laat ik ze trots zien aan Saskia: " dat klopt niet". Had ik de verkeerde maat opgegeven van de middelste. Gelukkig moest er wat van af ipv er bij. Kon ik weer terug, maar het werd direct aangepast. Ze dachten vast, daar heb je die gek weer op zijn vreemde fiets, en het regent ook nog.
Met onze ervaringen hoe fout het kan gaan doen we het nu anders. We maken eerst de middelste lager passend van bb-roer. We zien dan ook waar deze klemt en schuren daar de lager bij. Bij de 2de aanpassing draait het roer eng soepel en zonder speling. Dan met de nieuwe onderste lager het zelfde. Ook deze moest een beetje bij geschuurd worden. Dan maken we het kompleet met het in schuiven van de bovenste lager. BB-roer loopt gesmeerd en geen speling te voelen.

Sb-roer ging natuurlijk anders op donderdag. De middelste lager paste niet over de roeras. De roeras was 0,25mm dikker dan volgens tekening. Daar waar de lager had gezeten was iets versleten aan de zijkanten van het roer. We zijn bijna de hele dag bezig geweest met schuren. Bij de 3de keer paste alles en bewoog sb-roer soepel en zonder speling. De hak waar de onderste lager in zit hebben we een beetje vast moeten lijmen, want 2 van de 3 bouten pakten niet. Het schroefdraad in de scheg is versleten. Vrijdag hebben het roer er weer uit moeten halen. De bovenste lager zat niet goed, waardoor het roer niet meer soepel draaide. Na een paar keer schuren en weer passen kon ook sb-roer er weer in. Soepel en zonder speling. De roeren hebben we uitgelijnd, ze staan weer evenwijdig.

Klus geklaard. We konden eindelijk doorgeven dat de Schorpioen weer het water in kan. Wel opletten of er geen lekkages zijn.

De watertanken zijn nog een keer ververst. De was is verzameld voor zondag. De carburateur van de bb-motor is weer schoon en de benzinetankjes hebben verse schone benzine. Van binnen is de Schorpoen weer bijna een zeilboot ipv een klus woonboot.
De kunststof LPG gasfles is door zichtig. Kan je zien dat er nog een bodempje gas in zit. Zaterdag willen we onze nieuwe hapjespan gebruiken. Geen gas ?? Alle kranen staan open. Ik vervang de drukregelaar. Er komst zelfs geen gas uit de gasfles, ondanks dat er nog wat in zit?
Ik pak de fiets en probeer het bij het supemarkt tankstation. Maar daar wordt mijn vulactie gestopt door de cassierre die naar mij toe komt en vertelt dat niet mag in Portugal. Dacht ik wel.
Het werd een avond zoeken naar Portugese gasflessen en Campingaz verkooppunten, met een boterham Azoren kaas.
Zondag ochtend zie ik weer een heel oude Datsun bestelauto met open laadbak op de werf rondrijden. Ik had al gezien dat de man bij elke vuilcontainer even kijkt of er wat bruikbaars in zit. De laadbak stond al vol met 3 koelkasten en andere handige spullen. Ik vraag of hij onze LPG gasfles wil vullen. Alleen als ik mee ga want hij weet niets van LPG, hij is een dieselrijder. Ik dacht dat hij van deze buurt was en de weg wist, maar terwijl wij door Amora rijden vertelt de man dat hij 200 Km noordelijk woont en hier op familiebezoek is op de werf. Op de grote weg passeren we een paar tankstations, maar zonder LPG. Vlak bij de grote rode brug over de Taag kan ik tanken.
Ik zie dat het gunstig gelegen is, de LPG pomp staan uit beeld van de cassieres. De man kijkt met verbazing naar het gesis van lekkend gas bij de Eurokoppeling. Ik denk, volhouden, vullen die fles, het is nog steeds veilig. Als ik de man zijn nonverbale vraag beantwoord laat ik per ongeluk de drukvulknop los van de pomp. Ik probeer nog een keer, maar dat duurt mij te lang. De koppeling en de kraan van de gasfles worden steeds kouder en het gesis lijkt toe te nemen. Opgelucht zie ik dat de fles nagenoeg geheel is gevuld. Het afrekenen gaat normaal, het is er gelukkig lekker druk, ik was niet gezien.
En zo tuffen we weer terug naar de Schorpioen. Ik bedank de man hartelijk en beloon zijn hulp bij deze verboden actie met een tientje. Ik leg uit dat het doemsenario veel langer en meer geld had gekost.
Aanboord lees ik op de kassabon dat ik voor 7,5 en 0,89 liter gas heb getankt voor totaal 6,09 €
Als ik de fles aansluit is er niets veranderd, geen gas. Ik ontkoppel de slang met drukregelaar, geen gas ??? Ondertussen leest Saskia dat deze Safefill LPG gasfles zo goed is beveiligd dat er alleen gas uit de fles komt met een aangesloten drukregelaar. Slang los en open die kraan met drukregelaar: gas in de de kuip !
Als ik weer de hele gasleiding langs loop ter controle kom ik in de oude gasbun terecht bij een extra gaskraan. Als ik deze een paar keer open en dicht draai zie ik dat het schroefje van de kraan los zit. Het zal toch niet zijn dat .......

 

 

31 oktober - Weer drijven en oversteken

 

Maandag 26 oktober drijven we weer met soepel en niet bonkende roeren.
In Cascais ankeren we naast de Vrijstaat. Helaas is Jelle al een paar dagen ziek, en voor ieders veiligheid blijven zij aan boord. Dat werd helaas een kort praatje vanuit onze bijboot.
Na een erg slingerende ankernacht, ook een test voor de roeren, konden we het grootste gedeelte zeilen naar Sines. De volgende dag was 11 uur op de motor varen naar de haven van Baleeira. Dat is net om de hoek van Cabo de Saao Vicente, de linker onderhoek van Europa. We kwamen met zonsondergang bij deze kaap aan. Op de kust stonden bij de vuurtoren heel veel mensen klaar voor de mooie foto. Plotseling kwamen 2 Grienden naar ons te gezwommen, keerden om en samen sprongen zij uit het water in de richting van de zon. Heel erg mooi toevallig, kijk maar op de foto.
In de kleine haven lag het aardig vol met ankeraars, en het was al donker geworden. Na 3 anker pogingen pakte ons anker eindelijk op de stenen bodem, achter de Zilveren Maan van Robin & Angelique.

Door het vreslijk slingeren van afgelopen dagen zijn de kalk resten in bb-watertank los gekomen. Daarom kozen we voor de jachthaven van Portimao om de watertanks daar maar eens goed te spoelen. Helaas kunnen wij niet bij de deksels, want daar is de koelkast en een deel van de kombuis overheen gebouwd.
De voetpomp van de watertank liep vast na de laatste slok uit de watertank, met veel kalk resten. Even schoonmaken dacht ik. Fout. Na het schoonmaken ging hij lekken. Een oude reserve pomp van de Silveren Maan lekte ook. Dan maar op de fiets naar de 2 watersportzaken aan de overkant van de rivier. Een nieuwe moet besteld worden en dat zou een week duren. Dan lijmen we hem wel dicht. Terug op de boot ziet Saskia vlak voor het lijmen dat een afdichtingsrubbertje niet goed zit. De pomp doet het weer, het spoelen kan beginnen. De nieuwe voetpomp die de Avalon ons aan bood kan terug.

De Zilveren Maan ging ook naar binnen, konden we gelijk even bij praten met Robin & Angelique.

Op weg naar Portimao varen we natuurlijk langs de grotten bij Lagos. In 2016 konden we daar ankeren en met de bijboot door de grotten varen. Nu kon dat echt niet. Er stond helaas een deining van 2 tot 3 meter.
In de jachthaven ben ik nog heel even in het water geweest. We hadden een lichte rammel gehoord op weg naar hier en dachten dat de schroefanode los zat. Gelukkig was dat niet. Er zat ook niets aan de schroef. En dat met een nog volle maag in het koude water. We kwamen net terug van een lunch bij Wolf en Mechtelien van de Stamper. Zij hebben een vakantiehuisje hier aan de jachthaven.


Het weer op de oceaan blijft maar veranderen. Toch komt er een gunstig weer gaatje. 1 november gaan we oversteken naar de Canarische eilanden.